FATCA została przyjęta w Stanach Zjednoczonych 28 marca 2010r. Jej celem jest ułatwienie ściągania podatków przez amerykański fiskus – IRS – od obywateli i rezydentów USA, którzy swoje aktywa ulokowali w zagranicznych instytucjach finansowych. Ustawa ta przewiduje nałożenie na banki i inne instytucje finansowe (takie jak firmy ubezpieczeniowe czy fundusze maklerskie) nieposiadające siedziby w USA obowiązku przesyłania do amerykańskiego urzędu skarbowego raportów o klientach, którzy mają związek z amerykańskim obowiązkiem podatkowym, np. poprzez posiadanie amerykańskiego obywatelsta lub Zielonej Karty, miejsca urodzenia w USA, czy posiadania na terytorium USA miejsca zamieszkania lub adresu korespondencyjnego. FATCA przewiduje, że w przypadku niewywiązywania się przez instytucję finansową z obowiązków informacyjnych, kwoty wypłat z tytułu odsetek i dywident oraz przychodów ze sprzedaży wszelkiego rodzaju majątku wraz z papierami wartościowymi, które mogą generować odsetki i dywidendy ze źródeł w USA, będą pomniejszone o 30% podatek od dochodu ze źródeł.

Wejście w życie FATCA zostało rozłożone w czasie i będzie odbywać się stopniowo. 1 stycznia 2013r. weszły w życie niektóre obowiązki informacyjne, 1 stycznia 2014r. zacznie obowiązywać 30% podatek od źródła, który pobierany będzie jedynie od niektórych płatności, a od 1 stycznia 2015r. rozpocznie się pobór podatku od wszystkich wypłat. Istnieją przy tym różne możliwe sposoby implementacji FATCA przez instytucje finansowe. Zagraniczne instytucje finansowe, aby uniknąć podatku, będą mogły starać się o status instytucji uczestniczącej, zawierając umowę z amerykańskim fiskusem. Będzie się to wiązało z koniecznością dostosowania procedur w sektorze bankowym do przepisów FATCA, w tym dotyczących zakładania i prowadzenia rachunku, przetwarzania transakcji, czy udostępniania informacji. Przewiduje się, że będzie to skomplikowany, uciążliwy i kosztowny proces. Instytucje finansowe, które nie zdecydują się na wdrożenie FATCA, będą jednak musiały liczyć się z utratą klientów amerykańskiego pochodzenia. W ten sposób regulacje amerykańskie wymuszają zmiany w polskim i europejskim systemie bankowym.

Alternatywną formą realizacji FATCA jest zawarcie międzyrządowego porozumienia, na podstawie którego zostaną przeprowadzone odpowiednie zmiany legislacyjne, umożliwiające funkcjonowanie założeń FATCA na poziomie krajowego porządku prawnego (Intergovernmental agreement, IGA). W państwach, które podpiszą porozumienie z rządem USA, poszczególne instytucje finansowe nie będą zawierały odrębnych porozumień z amerykańskim fiskusem. Wymagane w myśl przepisów FATCA informacje o klientach będą przez te instytucje przekazywane bezpośrednio do krajowych urzędów skarbowych, a dopiero stamtąd trafią do IRS. Międzyrządowe porozumienie w sprawie implementacji FATCA zostało już zawarte przez USA z pięcioma największymi państwami europejskimi, tj. Francją, Niemcami, Włochami, Hiszpanią oraz Angilią. Polska przygotowuje się do podpisania i ratyfikacji podobnego porozumienia.

Przyjęcie i implementacja FATCA budzi liczne wątpliwości w sferze prawnej i ekonomicznej. Przyjęcie tej regulacji może być postrzegane jako próba narzucania przez USA swojego ustawodawstwa innym państwom i wykorzystywanie dominującej pozycji na rynku finansowym. Podnosi się, iż rozwiązania wymagane na gruncie FATCA są ponadto wątpliwe z punktu widzenia ochrony danych osobowych oraz ochrony tajemnicy bankowej. Krytykuje się również brak jednolitego podejścia do implementacji FATCA wśród państw UE oraz brak stanowiska Komisji Europejskiej w sprawie zgodności FATCA z prawem unijnym.

kwiecień 2013r.
Zespół Kancelarii Bisztrai

Poszukiwanie i wydobycie węglowodorów w Polsce

Podstawy prawne funkcjonowania polskiego sektora wydobywczego rozproszone są w szeregu aktów prawnych. Najważniejsze z nich to ustawa o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawa prawo geologiczne i górnicze. Obecnie trwają intensywne prace ustawodawcze nad ostatecznym kształtem uregulowań prawnych w sektorze wydobywczym, co wzbudza wiele kontrowersji i obaw wśród inwestorów.

W Ministerstwie Środowiska (dalej: „MŚ”) trwają bowiem prace nad projektem gruntownej nowelizacji prawa geologicznego i górniczego, przewidującej m.in. istotne zmiany w zakresie obowiązku koncesyjnego i procedurze wyboru koncesjonariuszy. Projekt nowelizacji w I kwartale 2013r. został skierowany do konsultacji społecznych i międzyresortowych. W Ministerstwie Gospodarki (dalej: „MG”) natomiast trwają zaawansowane prace nad przyjęciem tzw. trójpaku energetycznego, w skład którego będą wchodziły kompleksowe regulacje z zakresu: prawa gazowego, prawa energetycznego oraz odnawialnych źródeł energii.  W związku z brakiem porozumienia co do kluczowych rozwiązań proponowanych m.in w ustawie o odnawialnych źródłach energii (dalej: „ustawa o OZE”) prace nad trójpakiem znacznie się przedłużają. Na stan prawny w polskim sektorze wydobywczym i energetycznym mają również wpływ prace legislacyjne prowadzone na poziomie europejskim. Na przełomie 2012 i 2013r. Komisja Europejska podjęła inicjatywę zmierzającą do przyjęcia przepisów regulujących środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego. Ich efektem może być wprowadzenie ograniczeń w unijnym prawie ochrony środowiska, w zakresie dotychczas stosowanych metod wydobywania gazu łupkowego (szczelinowanie hydrauliczne, ang. fracking).

Koncesje

Polskie prawo nakłada obowiązek uzyskania koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż węglowodorów i kopalin stałych oraz ich wydobywanie ze złóż. Koncesja jest aktem administracyjnym, upoważniającym koncesjonariusza do prowadzenia określonej działalności reglamentowanej przez państwo. Na gruncie obowiązującego prawa geologicznego i górniczego funkcjonują trzy rodzaje koncesji: na poszukiwanie, na poszukiwanie i rozpoznawanie oraz na wydobycie węglowodorów. Warto przy tym wspomnieć, że projekt nowelizacji przedstawiony przez MŚ przewiduje zmniejszenie ilości koncesji: prace poszukiwawcze niewymagające głębokich odwiertów miałyby zostać zwolnione z obowiązku koncesyjnego, a rozpoznawanie i wydobywanie zostałoby objęte jedną koncesją rozpoznawczo-wydobywczą.

Koncesji poszukiwawczych i wydobywczych udziela się na czas określony nie krótszy niż 3 lata i nie dłuższy niż 50 lat, chyba że przedsiębiorca wnioskuje o udzielenie koncesji na krótszy okres czasu (zgodnie z brzmieniem ustawy), na wniosek zainteresowanego. Z wnioskiem o udzielenie koncesji może się zwrócić każdy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na podstawie ustawy z o swobodzie działalności gospodarczej, w tym również przedsiębiorcy z kapitałem zagranicznym. Wymagania, jakie powinien spełniać wniosek są określone w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej i w prawie geologicznym i górniczym. Do wniosku o udzielenie koncesji należy dołączyć m.in. dowód potwierdzający, że wnioskodawcy przysługuje prawo do korzystania z informacji geologicznej i prawo do nieruchomości gruntowej, na której ma być wykonywana działalność. Sporządzenie wniosku o udzielenie koncesji wymaga szczegółowej i wszechstronnej analizy zarówno samego złoża, jak i obszarów, na których będzie prowadzone wydobycie, w tym również pod kątem ochrony środowiska i zabytków. Przedsiębiorcy starający się o uzyskanie koncesji wskazują na nadmierną biurokrację i długi czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku (nawet do 9 miesięcy).

Koncesję można przenieść z dotychczasowego koncesjonariusza na inny podmiot. Niezbędna jest do tego zgoda nowego koncesjonariusza na przyjęcie warunków określonych w koncesji. Przedsiębiorca ubiegający się o przeniesienie powinien wykazać się prawem do korzystania z nieruchomości gruntowej lub użytkowaniem górniczym oraz prawem do korzystania z informacji geologicznej. Organ koncesyjny wydaje decyzję o przeniesieniu koncesji, jeżeli nie sprzeciwia się temu interes publiczny, w tym bezpieczeństwo państwa i ochrona środowiska.

Na dzień 1 marca 2013r. obowiązuje łącznie 109 koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, zarówno konwencjonalnego jak i niekonwencjonalnego (gazu łupkowego) w Polsce. Głównymi podmiotami biorącymi udział w poszukiwaniu łupków są: Skarb Państwa, w tym spółka PGNiG S.A. – 16 koncesji oraz amerykański koncern Marathon Oil Company – 11 koncesji (dane za: MŚ, Zestawienie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż gazu łupkowego w Polsce wraz z ich lokalizacją według stanu na dzień 1 marca 2013r.). W ostatnim czasie polska spółka PKN Orlen S.A. powiększyła liczbę posiadanych koncesji do 9 po przejęciu koncesji, z których wycofał się ExxonMobil. Odnośnie niektórych przedsiębiorców-koncesjonariuszy pojawiają się wątpliwości dotyczące ich struktury właścicielskiej. Pod koniec 2011r. w polskich mediach pojawiła się informacja, że co piąta koncesja na poszukiwanie w Polsce gazu łupkowego znajduje się w rękach rosyjskich. Choć oficjalnie żadna z koncesji nie należy do przedsiębiorcy z kapitałem rosyjskim, struktura właścicielska części koncesjonariuszy może sugerować powiązania z Federacją Rosyjską.

Prawo do korzystania z informacji geologicznej

Niezbędnym elementem wniosku o udzielenie koncesji na podstawie polskiego prawa geologicznego i górniczego jest udokumentowanie posiadania prawa do korzystania z informacji geologicznej. Informacją geologiczną, zgodnie z definicją ustawową, są dane i próbki geologiczne wraz z wynikami ich przetworzenia i interpretacji, w szczególności przedstawione w dokumentacjach geologicznych oraz zapisane na informatycznych nośnikach danych. Prawo do informacji geologicznej przysługuje Skarbowi Państwa na zasadzie wyłączności i powstaje z chwilą wytworzenia informacji geologicznej. Zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego, korzystanie z informacji geologicznej jest nieodpłatne. Wyjątek stanowią sytuacje, kiedy informacja geologiczna będzie wykorzystywana w celu wykonywania działalności w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz podziemnego składowania odpadów oraz w sytuacji, gdy korzystanie z informacji geologicznej będzie związane z badaniem powodującym uszkodzenie, zniszczenie lub zużycie próbki geologicznej, a także z udostępnieniem danych geologicznych. W wymienionych sytuacjach korzystanie z informacji geologicznej jest odpłatne i wymaga zawarcia umowy.

Kontrowersje wokół łupków

Największe niepokoje inwestorów związane z wydobyciem gazu łupkowego w Polsce budzi kwestia opłacalności jego wydobycia. Działalność wydobywcza wymaga bowiem znacznych nakładów finansowych i wiąże się z ogromnym ryzykiem ze względu na fakt, że gros kosztów należy ponieść jeszcze przed dokonaniem odwiertów i sprawdzeniem złoża. Pierwsze odwierty w Polsce pokazały, że polskie złoża łupków mają mniej przepuszczalną budowę niż łupki w Stanach Zjednoczonych i będą generowały wyższe koszty wydobycia niż przewidywane dotychczas przez inwestorów amerykańskich. Niepewność co do kosztów wydobycia gazu łupkowego w Polsce, jak i wprowadzanie nowych regulacji w sektorze wydobywczym i energetycznym nie sprzyjają zwiększeniu bezpieczeństwa inwestycji.

Wątpliwości budzi również wpływ wydobycia gazu łupkowego na środowisko. Podnosi się, że obecnie stosowana technologia wydobycia, polegająca na rozkruszaniu skał łupkowych wodą z piaskiem i substancjami chemicznymi (szczelinowanie hydrauliczne) może prowadzić do zanieczyszczania wód podziemnych. Z tego powodu wydobycie gazu łupkowego metodą szczelinowania zostało zakazane we Francji i w Bułgarii. Aktualnie prowadzone są prace legislacyjne na poziomie unijnym, które mają doprowadzić do zminimalizowania szkodliwych wpływów wydobycia łupków na środowisko. Temu służą również prace polskich naukowców, zmierzające do zastąpienia mieszanki wody i chemikaliów, stosowanej przy szczelinowaniu, ciekłym dwutlenkiem węgla. Metoda ta uznawana jest za droższą, ale bezpieczniejszą dla środowiska.

Podatek węglowodorowy

W marcu 2013r. Ministerstwo Finansów przedstawiło projekt ustawy o opodatkowaniu działalności poszukiwawczo-wydobywczej węglowodorów. Obciążenia podatkowe związane z wydobyciem ropy i gazu mają składać się z kilku elementów. Przewiduje się m.in. wprowadzenie nowych podatków: i) specjalnego podatku węglowodorowego (o stawkach progresywnych 12,5% oraz 25%, przy czym stawka podatku będzie zależała od ogólnej dochodowości projektu) oraz ii) podatku od wydobycia niektórych kopalin (o stawkach w przypadku gazu 3% i 1,5%, przy czym stawka podatku ma zależeć od tego, czy złoże ma charakter konwencjonalny czy niekonwencjonalny). Zgodnie z założeniami ustawy o opodatkowaniu wydobycia węglowodorów, całkowite obciążenie dochodu z działalności wydobywczej węglowodorów powinno wynosić ok. 40% zysku brutto. Planowany termin wejścia w życie wspomnianych rozwiązań fiskalnych to 1 stycznia 2015r.

marzec 2013r.

Zespół Kancelarii Bisztrai

Dla kogo obywatelstwo imigracyjne i na jakich warunkach?

O obywatelstwo imigracyjne  (czyli  zezwolenie na pobyt stały w zamian za inwestycje) na Węgrzech mogą starać się obywatele państw trzecich (tj. spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, dalej: „cudzoziemcy”), będący osobą fizyczną lub spółką, w której wspólnikiem większościowym jest cudzoziemiec. Warunkiem jest zakup przez cudzoziemca specjalnych obligacji rządowych o wartości min. 250.000 Euro i o terminie zapadalności nie krótszym niż 5 lat. Uzyskane w tym trybie zezwolenie na pobyt stały jest ważne przez 5 lat, z możliwością jego przedłużenia. Warto podkreślić, że zakup obligacji nie gwarantuje inwestorowi uzyskania obywatelstwa węgierskiego, a jedynie zezwolenie na pobyt stały – to ostatnie wiąże się jednak m.in. z możliwością bezwizowego podróżowania przez cudzoziemca w całej strefie Schengen i prawem pobytu w państwach tego obszaru do 90 dni w ciągu okresu rozliczeniowego 6 miesięcy. Cudzoziemiec, któremu przysługuje zezwolenie na pobyt stały, ma również możliwość korzystania z węgierskiej służby zdrowia i systemu edukacyjnego oraz podjęcia pracy na Węgrzech.

Preferencyjne warunki

Dokonując inwestycji w obligacje rządowe, cudzoziemiec po spełnieniu warunków może najpierw otrzymać zezwolenie na pobyt czasowy, a  po 6 miesiącach będzie mógł starać się o zezwolenie na pobyt stały. Procedura pozyskania „obywatelstwa imigracyjnego” w myśl przepisów powinna trwać 30 dni, jednakże w praktyce okres też może wydłużyć się nawet do 2-3 miesięcy. W myśl rozporządzenia Ministerstwa Gospodarki Narodowej z lutego 2013 r., sprzedaż obligacji będzie prowadzona wyłącznie przez spółkę Centrum Zarządzania Długiem Publicznym (węg. Államadóság Kezelő Központ Zrt.). Należy przy tym wspomnieć, że odsetki uzyskiwane przez rząd przy wykupie obligacji meldunkowych są ok.  50% niższe niż przy innych węgierskich obligacjach rządowych.

Procedura ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały na podstawie inwestycji w obligacje rządowe jest dużo korzystniejsza niż zwykła procedura ubiegania się o to zezwolenie.  Przede wszystkim nie jest wymagane nieprzerwane przebywanie na Węgrzech przez okres trzech lat przed złożeniem wniosku. Ponadto, inaczej niż w innych państwach, które wprowadziły procedurę meldunku obywatelskiego (np. w Austrii, Hiszpanii czy Bułgarii), nie jest wymagany zakup nieruchomości przez cudzoziemca. Wystarczy jedynie, aby posiadał on na Węgrzech adres zamieszkania – przy czym może to być również adres mieszkania wynajętego.

Warunki nabycia obywatelstwa inwestycyjnego na Węgrzech należą do najkorzystniejszych w Europie. Dla porównania – do nabycia obywatelstwa na podstawie inwestycji w Bułgarii wymagany jest co do zasady zakup obligacji o wartości 500.000 Euro, zakup nieruchomości o wartości min. 300.000 Euro, a także stworzenie 10 miejsc pracy i przebywanie na terytorium Bułgarii przez rok. Na Cyprze należy prowadzić inwestycje bezpośrednie o wartości co najmniej 10 mln Euro oraz nabyć nieruchomość mieszkalną o wartości min. 500.000 Euro.

Jeżeli są Państwo zainteresowani nabyciem obywatelstwa inwestycyjnego, tj. miejsca stałego pobytu na Węgrzech prosimy o kontakt z naszymi prawnikami: izabela.kislow@bisztrai.com lub gabor.bisztrai@bisztrai.com.

marzec 2013

Zespół Kancelarii Bisztrai

Wszelkie plany związane z inwestycjami od podstaw warto rozpocząć od prześledzenia zasad nabywania nieruchomości na Węgrzech przez cudzoziemców. Jeżeli obiektem zainteresowania inwestora jest już konkretna nieruchomość gruntowa, niezbędnym będzie jej „prześwietlenie” pod kątem przepisów i uwarunkowań obowiązujących na danym terenie, takich jak:  status i charakter gruntu, możliwość jego uprawy lub zabudowy, ewentualne ograniczenia zabudowy. Dane dotyczące nieruchomości gruntowej można uzyskać we właściwym urzędzie ds. ewidencji gruntów, w oddziale nadzoru budowlanego oraz w urzędzie ochrony środowiska i wód. Przed rozpoczęciem inwestycji typu greenfield warto również uzyskać informację o statusie archeologicznym terenu lub nieruchomości, których miałaby dotyczyć inwestycja. Publiczny rejestr lokalizacji stanowisk archeologicznych prowadzi na Węgrzech Urząd Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. Urząd ten jest kompetentny w zakresie wydawania urzędowych zaświadczeń dotyczących znaczenia historycznego konkretnej nieruchomości. Przed podjęciem decyzji o inwestycji typu greenfield godnym polecenia jest zasięgnięcie opinii specjalisty odnośnie zezwoleń wymaganych w myśl przepisów o ochronie środowiska. Kancelaria Bisztrai oferuje inwestorom wszelkie ww. usługi zmierzające do ustalenia stanu prawnego nieruchomości pod inwestycje greenfield.

Przed pozyskaniem nieruchomości gruntowej pod inwestycję celowym jest wystąpienie do miejscowego urzędu nadzoru budowlanego o wydanie wstępnego pozwolenia na budowę (warunków zabudowy i zagospodarowania terenu). O jego wydanie może ubiegać się każdy nawet jeśli nie jest właścicielem nieruchomości. W takim przypadku zgoda właściciela nie jest wymagana. Pozwolenie wstępne, a także dokumenty do niego załączone mogą być następnie pomocne w postępowaniu o uzyskanie ostatecznego pozwolenia na budowę. Niekiedy obowiązek uzyskania wstępnego pozwolenia na budowę może przewidywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W przypadku, gdy planowana inwestycja ma być realizowana na kilku samodzielnych działkach o różnych numerach ewidencyjnych, niezbędne może okazać się uzyskanie pozwolenia na scalenie działek. Uzyskanie takiego pozwolenia wydaje się celowe z punktu widzenia budżetu całej inwestycji. Opłaty związane z postępowaniem przed węgierskim urzędem ds. ewidencji gruntów naliczane są bowiem od ilości numerów ewidencyjnych działek.

Zabudowa gruntu pozyskanego pod inwestycję może być realizowana wyłącznie na tzw. terenach wydzielonych (odrolnionych). Wniosek o wyłączenie danego gruntu z terenów rolnych składa się do urzędu ds. ewidencji gruntów. Należy w nim wskazać szczegółowo przyczyny zmiany funkcjonalności gruntu, a  w sytuacji, gdy powierzchnia inwestycji przekracza 400 m², obowiązkowe jest sporządzenie tzw. Planu ochrony gleby.

Kolejnym etapem w procesie inwestycji greenfield na Węgrzech jest sporządzenie i przedłożenie w odpowiednich urzędach dokumentacji techniczno-budowlanej (planów architektonicznych, inżynieryjnych, instalacji elektrycznych, przeciwpożarowych, bhp), a także uzyskanie pozwolenia środowiskowego. Po spełnieniu tych wymogów inwestor może wystąpić z wnioskiem o ostateczne pozwolenie na budowę. Wniosek składa się na standardowym formularzu do właściwego urzędu ds. ewidencji gruntów. Do wniosku należy dołączyć m.in. wspomnianą dokumentację techniczno-budowlaną. Przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę celem przyspieszenia całego procesu warto postarać się o zgodę sąsiadów na planowaną inwestycję. Pozwoli to ominąć okres oczekiwania na zgłoszenie ich sprzeciwu.

Rozpoczęcie budowy może nastąpić po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia na budowę. Fakt ten należy zgłosić do właściwego urzędu nadzoru budowlanego w terminie 15 dni przez rozpoczęciem prac. W trakcie budowy należy liczyć się z wielokrotnymi kontrolami ze strony urzędu nadzoru budowlanego. Będą one miały na celu m.in. kontrolę przestrzegania przepisów prawa, norm oraz warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a także sprawdzenie, czy stosowane materiały budowlane posiadają certyfikat zgodności. Przedmiotem kontroli będzie również przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa pracy oraz prawidłowego prowadzenia dziennika budowy. Za naruszenia przepisów prawa podczas budowy grożą grzywna, a nawet przymusowe wstrzymanie budowy.   Po zakończeniu procesu budowlanego koniecznym jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, a w określonych przypadkach także tzw. pozwolenia na założenie zakładu.

Jeżeli problematyka inwestycji typu greenfield na Węgrzech zainteresowała Państwa i mają Państwo dodatkowe pytania, prosimy o bezpośredni kontakt z naszymi prawnikami pod adresem e-mail: izabela.kislow@bisztrai.com lub gabor.bisztrai@bisztrai.com.

wrzesień 2012 r.

Zespół Kancelarii Adwokackiej Bisztrai

… z punktu widzenia prawa cywilnego i gospodarczego

Działalność firm oferujących udzielanie konsumentom pożyczek oraz pośrednictwo finansowe należy oceniać z punktu widzenia ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli osoba fizyczna stara się o pożyczkę na potrzeby konsumpcyjne, nie związane bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową, na kwotę nie przekraczającą 255 550 zł, to swoich praw i obowiązków ciążących na firmie oferującej jej pożyczkę powinna doszukiwać się w tej ustawie. Pod pojęciem kredytu konsumenckiego należy bowiem rozumieć nie tylko kredyty bankowe, lecz także pożyczki udzielane konsumentom przez instytucje inne niż banki (np. parabanki czy SKOK-i) do kwoty wskazanej powyżej.

Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje szereg obowiązków o charakterze informacyjnym, które firmy udzielające pożyczki powinny spełnić przed zawarciem z konsumentem umowy. Pożyczkodawca lub pośrednik zobowiązany jest podać konsumentowi, m.in.: całkowitą kwotę pożyczki (kredytu); rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta; informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z tą umową, takich jak: odsetki, opłaty, prowizje czy koszty usług dodatkowych; informację o wymaganych zabezpieczeniach pożyczki (kredytu konsumenckiego); o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy oraz o prawie do spłaty pożyczki (kredytu) przed terminem (art. 13 ust. 1). Jeżeli firma oferująca pożyczkę nie udziela konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji dopuszcza się praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Praktyki o takim charakterze są zakazane w myśl art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Przepisy o charakterze informacyjnym należą do najczęściej łamanych lub obchodzonych przez instytucje parabankowe. Konsumenci jeżeli otrzymują wymagane prawem informacje (najczęściej te niekorzystne dla nich), to następuje to z opóźnieniem tj. po wpłacie tzw. opłaty przygotowawczej (zwanej także opłatą administracyjną lub wstępną). Opłata przygotowawcza pobierana przez parabanki stanowi określoną procentowo kwotę, np. 5% wysokości pożyczki, o którą stara się konsument. Ma ona stanowić ekwiwalent za przygotowanie umowy pożyczki. Ani w tej umowie, ani w regulaminie parabanku, nie formułuje się jednak poszczególnych komponentów sumy pieniężnej, określanej jako „opłata przygotowawcza”, a która sięga nierzadko nawet kilku tysięcy złotych. Po wpłacie ww. opłaty umowa pożyczki zawierana jest z konsumentem najczęściej na gotowym, standardowym formularzu, a jej podpisanie nie wiąże się z rokowaniami między stronami, czy innymi czynnościami, które mogłyby pociągnąć za sobą tak wysokie nakłady pieniężne. Poniesione przez instytucję finansową nakłady nie są możliwe do zweryfikowania, stąd opłata przygotowawcza jest często wygórowaną sumą, nieadekwatną do kosztów poniesionych przez tę instytucję. W umowach pożyczki, którymi posługuje się wiele instytucji parabankowych, zawierane są ponadto postanowienia, które z góry wyłączają możliwość zwrotu konsumentowi uiszczonej przez niego opłaty przygotowawczej.

Instytucje oferujące szybkie pożyczki bardzo często nierzetelnie informują swoich klientów o wymaganych zabezpieczeniach pożyczki (kredytu). Przed wpłatą opłaty przygotowawczej informuje się ich o potencjalnych zabezpieczeniach, które konsument może przedstawić pożyczkodawcy. Następnie po wpłacie opłaty przygotowawczej odmawia się wypłacenia pożyczki pod pretekstem nie zaakceptowania zaproponowanego przez konsumenta zabezpieczenia. Takie postępowanie, jak też odmowa udzielenia pożyczki pod pretekstem nie spełnienia przez konsumenta innych bliżej nie skonkretyzowanych warunków, narusza zasadę równości stron umowy. W rzeczywistości opłata przygotowawcza, przepadająca na rzecz parabanku pełni rolę kary pieniężnej w stosunku do konsumenta.

Analizując powyższe postępowanie parabanków z punktu widzenia prawa cywilnego należy je uznać za sprzeczne z ustawą kodeks cywilny. W umowach zawieranych przez przedsiębiorcę z konsumentem, zakazane jest stosowanie klauzul umownych, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne) (art. 3851). Ponadto nakładanie na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego czy też sumy ustalonej na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy uznane jest wyraźnie w kodeksie cywilnym za niedozwoloną klauzulę umowną (art. 3853 pkt. 16-17). W większości przypadków postanowienia umowy pożyczki, które przewidują pobranie od pożyczkobiorcy bezzwrotnej opłaty przygotowawczej, powiązanej procentowo z kwotą pożyczki a nie nakładami rzeczywiście poniesionymi przez pożyczkodawcę będą więc sprzeczne z dobrymi obyczajami i jako takie, zgodnie z art. 3851, nie będą wiązać konsumenta. Należy ponadto zaznaczyć, że mimo stosowania przez parabanki w umowach z konsumentami innych pojęć niż kodeksowa „kara umowna” lub „odstępne”, to z punktu widzenia prawa ważny jest skutek jaki rodzi dla konsumenta instytucja stosowana przez przedsiębiorcę a nie jej nazwa.

Postanowienia umów pożyczek, zawieranych przez parabanki z konsumentami, które przewidują określoną procentowo, bezzwrotną opłatę przygotowawczą zostały już uznane za niedozwolone klauzule umowne i wpisane do rejestru prowadzonego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (np.: w sprawie p. Polskiej Korporacji Finansowej „Skarbiec” Sp. z o.o., sygn. akt XVII AmC 520/10; w sprawie p. „Profit” Sp. z o.o., sygn. akt XVII Amc 50/03; w sprawie p. Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o., sygn. akt XVII Amc 81/05).

Częsta praktyka instytucji parabankowych, polegająca na nie wliczaniu opłaty przygotowawczej do kwoty całkowitego kosztu kredytu, powoduje ponadto błędne wyliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Całkowity koszt kredytu jest bowiem podstawą prawidłowego wyliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, której wysokość, zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, pożyczkodawca lub pośrednik zobowiązany jest podać konsumentowi. Na bezprawny charakter takiego postępowania zwrócił uwagę Prezes UOKiK w decyzji Nr RWA-15/2011 w sprawie p. Forminx Finance Sp. z o.o..

Działalność polegająca na wprowadzaniu dodatkowych opłat w umowach pożyczki zawieranych przez parabanki z konsumentami jest ponadto praktyką, która ma na celu ominięcie zakazu lichwy, wynikającego z art. 359 §2 1 kc. Przepis ten określa maksymalną dozwoloną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej. Instytucje para finansowe pod postacią dodatkowych opłat czy ubezpieczeń mogą ukrywać rzeczywistą wartość oprocentowania pożyczki.

… z punktu widzenia prawa bankowego

Instytucje parabankowe oferujące konsumentom pośrednictwo finansowe i inne usługi o charakterze finansowym działają na pograniczu przepisów prawa bankowego. Świadczenie usług finansowych w Polsce zastrzeżone jest dla instytucji finansowych, które uzyskały odpowiednie zezwolenie KNF, takich jak: banki, domy maklerskie, towarzystwa ubezpieczeniowe czy fundusze inwestycyjne. Podejmowanie czynności zastrzeżonych dla tych instytucji bez uzyskania zezwolenia wiąże się z odpowiedzialnością cywilną oraz karną.
Tytułem przykładu udzielanie kredytów czy przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów jest zgodnie z ustawą prawo bankowe czynnością zastrzeżoną wyłącznie dla banków (art. 5). Oznacza to, iż parabanki bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia nie mają prawnej podstawy do udzielania kredytów czy gromadzenia depozytów celem otwierania lokat.
Prowadzenie przez parabank bez zezwolenia działalności nastawionej na gromadzenie środków pieniężnych innych podmiotów (osób fizycznych lub osób prawnych) w celu udzielania kredytów, pożyczek pieniężnych lub obciążania tych środków ryzykiem w inny sposób jest więc niedozwolone na gruncie polskiego prawa bankowego (art. 171), a działalność taka zagrożona jest karą grzywny do 5.000.000 PLN i karą pozbawienia wolności do lat 3.

… z punktu widzenia ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Działalność niektórych instytucji para finansowych może zbliżać się w swoim mechanizmie działania do systemu konsorcyjnego, inaczej zwanego systemem argentyńskim. Udzielenie pożyczki w takim systemie odbywa się wewnątrz grup osób (konsumentów) współfinansujących pożyczkę (lub zakup drogiego towaru) dla kilku wybranych osób. Uczestnicy systemu konsorcyjnego podpisują umowę uczestnictwa, wpłacając jednocześnie opłatę wstępną, a następnie co miesiąc określone raty. Możliwość otrzymania pożyczki lub zakupu towaru ma jedna osoba, wylosowana lub w inny sposób wybrana spośród wszystkich uczestników systemu. Działalność taka jest nieuczciwą praktyką rynkową, zakazaną w myśl art. 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Za zakazaną praktykę rynkową uznaje się przy tym zarówno prowadzenie działalności w formie systemu konsorcyjnego, jak i samo organizowanie grupy z udziałem konsumentów w celu finansowania zakupu w systemie konsorcyjnym (art. 4 ust. 3 oraz art. 10). Zakazem objęte jest tworzenie konsorcjów, których celem jest finansowanie zakupu produktu na rzecz uczestników grupy, w szczególności: praw, rzeczy ruchomych, nieruchomości lub usług. Niedozwolone jest samo podpisanie umowy uczestnictwa z konsumentem, ale także akcje promocyjne czy indywidualne nakłanianie konsumentów do udziału w konsorcjum.

Działalność taka zagrożona jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, a w przypadku gdy wartość mienia zgromadzonego jest wielka karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat (art. 16). Odpowiedzialność ta odnosi się także do osób dopuszczających się powyższych czynów, działających w imieniu i w interesie przedsiębiorcy prowadzącego taką zakazaną działalność.

Pozory mylą

Instytucje parabankowe kierują swoje działania marketingowe przede wszystkim do osób o niskiej zdolności kredytowej i świadomości prawnej. Na rynku usług finansowych funkcjonują firmy, stwarzające pozory profesjonalnego pośrednictwa finansowego, oferujące atrakcyjne możliwości inwestowania środków pieniężnych. Choć wzbudzają zaufanie klientów profesjonalną reklamą, niejednokrotnie działają z naruszeniem lub na granicy prawa. Instytucje te często nie posiadają zezwoleń i niezbędnych zabezpieczeń wymaganych dla prowadzenia działalności w zakresie świadczenia usług finansowych, obciążając interesy konsumentów nadmiernym ryzykiem finansowym. Instytucje te nie działają jednak w próżni. Jak wskazano powyżej, rozproszone i niestety niedoskonałe regulacje prawne stwarzają granice ich działalności i podstawę ewentualnej odpowiedzialności.

ZESPÓŁ Kancelarii Adwokackiej Bisztrai

Wrzesień 2012

Atypowe formy zatrudnienia

W nowym kodeksie pracy zostały szeroko uregulowane kwestie związane z atypowymi formami zatrudnienia. Do takich form należy m.in. wykonywanie pracy na wezwanie, w ramach którego pracownik zatrudniony w 6-godzinnym tj. częściowym wymiarze czasu pracy świadczy pracę w razie pojawiających się zadań. Wezwanie pracownika do pracy powinno nastąpić przynajmniej z trzydniowym wyprzedzeniem. W nowym kodeksie pojawiła się również forma zatrudnienia, określana jako podział obowiązków pracowniczych. Polega ona na zatrudnianiu przez pracodawcę kilku pracowników na podstawie jednej umowy o pracę przy jednoczesnym podziale obowiązków co do każdego z nich. Podział obowiązków następuje na podstawie przyjętego przez pracowników porządku pracy. Wynagrodzenie co do zasady przysługuje w częściach równych, chyba że pracownicy się inaczej umówią. Nowością jest również stosunek pracy, polegający na zatrudnieniu jednocześnie przez kilku pracodawców jednego pracownika na podstawie jednej umowy o pracę celem wykonywania obowiązków wchodzących w zakres tego samego stanowiska.

Odpowiedzialność odszkodowawcza

Nowa ustawa zbliża przepisy prawa pracy do przepisów prawa cywilnego, stąd w znacznym stopniu poszerzono swobodę kontraktową stron stosunku pracy, czyli pracodawcy i pracownika. Przepisy nowego kodeksu wzmacniają w wielu miejscach pozycję pracodawcy. Do takich regulacji należy m.in. przepis stanowiący, że umowa o pracę lub układ zbiorowy może przewidywać negatywne konsekwencje dla pracownika w przypadku zawinionego przez niego naruszenia obowiązków wynikających z umowy o pracę. Negatywne konsekwencje mogą oznaczać dla pracownika odpowiedzialność materialną do kwoty równej jego miesięcznemu podstawowemu wynagrodzeniu.

Pozycję pracodawcy wzmacniają również przepisy dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika. W porównaniu do regulacji obowiązujących do 1 lipca b.r., wyraźnie zwiększono odpowiedzialność pracownika – za szkody wynikłe z jego niedbalstwa pracownik może odpowiadać do 4-krotnej wysokości jego miesięcznego wynagrodzenia przysługującego za okres nieobecności. Dotychczasowe przepisy przewidywały odpowiedzialność do wysokości 1,5-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia pracownika. Natomiast w przypadku wyrządzenia pracodawcy szkody w sposób zamierzony i w warunkach ciężkiego niedbalstwa, pracownik odpowie za całość wyrządzonej pracodawcy szkody. Jednocześnie ograniczona została odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy. Przykładowo: pracodawca nie odpowiada za szkody, jeżeli udowodni, że zdarzenie, w konsekwencji którego nastąpiła szkoda, nie było możliwe do przewidzenia.

Zakończenie stosunku pracy i ochrona przedemerytalna

W nowym węgierskim kodeksie pracy, który wszedł w życie 1 lipca 2012 r. w znacznym stopniu zmodyfikowano przepisy dotyczące zakończenia stosunku pracy. Nowością jest, iż także pracownik może rozwiązać za zwykłym wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na czas określony. Przyczyną wypowiedzenia takiej umowy ze strony pracodawcy jest np. trwała nieprzydatność pracownika, a ze strony pracownika sytuacja, gdy dalsze wykonywanie przez niego danej pracy jest niemożliwe lub wiązałoby się z nadmiernymi stratami.

W przypadku bezpodstawnego zakończenia stosunku pracy, strony stosunku pracy muszą się liczyć z poniższymi konsekwencjami. Obecnie pomimo tego, iż sąd uzna nieprawidłowość wypowiedzenia umowy o pracę, a więc uwzględni roszczenia pracownika, stosunek pracy uznać należy za zakończony w dniu nieprawidłowo dokonanego wypowiedzenia. W konsekwencji pracodawca nie będzie zobowiązany do wypłaty pracownikowi wynagrodzenia za cały czas trwania procesu aż do prawomocnego wyroku w sprawie. W takim przypadku pracodawca będzie zobowiązany jedynie do wypłaty pracownikowi odszkodowania maksymalnie do 12-krotności miesięcznego wynagrodzenia za okres nieobecności pracownika.

W nowym kodeksie utrzymano pojęcie „wieku chronionego” („przedemerytalnego”), który wiąże się z ochroną pracowników w wieku poprzedzającym o pięć lat przejście na emeryturę. Przepisy te uległy jednak doprecyzowaniu. Pracodawca może bowiem wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi znajdującemu się w wieku chronionym tylko wówczas, gdy pracownik umyślnie lub w wyniku znacznego zaniedbania naruszy istotne obowiązki wynikające z umowy o pracę, a także, jeżeli postawa pracownika uniemożliwia jego dalsze zatrudnienie. Okoliczności związane ze zdolnością do pracy i możliwościami  pracownika w wieku chronionym oraz z funkcjonowaniem pracodawcy mogą stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie jedynie wtedy, gdy u pracodawcy nie ma innego wolnego miejsca pracy odpowiadającego kwalifikacjom, doświadczeniu i wykształceniu pracownika lub gdy pracownik nie zgadza się na jego przyjęcie.

Rozwiązania przejęte z orzecznictwa sądów pracy

Nowy kodeks pracy został ukształtowany z uwzględnieniem dotychczasowego orzecznictwa sądów pracy. Przykładem na przeniesienie do kodeksu rozwiązań wypracowanych przez orzecznictwo jest m.in. przepis dotyczący zaznajamiania pracowników z regulaminem pracy. Według nowych regulacji należy uznać, iż pracownicy zostali zaznajomieni z regulaminem, ilekroć pracodawca przedstawi regulamin w zakładzie pracy w zwyczajowo przyjętej formie. Do przepisów powielających dotychczasową linię orzeczniczą sądów pracy należą również nowe regulacje umożliwiające uzgodnienie i wypłatę wynagrodzenia w obcej walucie w przypadku wykonywania przez pracownika pracy za granicą.

Wynagrodzenie

Zmiany dotyczące wynagrodzenia polegają na zniesieniu jednolitej płacy minimalnej ustalonej dla wszystkich pracowników na tym samym poziomie. Nowe przepisy przewidują, że węgierski rząd będzie mógł ustalić zróżnicowaną kwotę wynagrodzenia minimalnego z uwzględnieniem regionu, sektora pracy oraz wykształcenia pracownika. Rządowe rozporządzenie będzie również mogło określać przewidywany harmonogram wzrostu wynagrodzeń pracowników zarabiających miesięcznie mniej niż 300.000 forintów brutto. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie stałej wartości nabywczej wynagrodzenia netto pracownika.

Nadgodziny

Nowy kodeks pracy doprecyzowuje zasady dotyczące udzielania nadgodzin w trakcie świadczenia pracy. Obecnie roczny limit nadgodzin w przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (cały etat) został podwyższony z 200 do 250 godzin, przy czym układ zbiorowy pracy może podwyższyć ten limit maksymalnie do 300 godzin rocznie. Nowością jest, iż w razie świadczenia pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, w razie umów na czas określony oraz stosunku pracy rozpoczętego w trakcie roku kalendarzowego, roczny limit nadgodzin powinien być określony w sposób proporcjonalny do wymiaru czasu pracy czy okresu zatrudnienia w ciągu roku.

Zakaz konkurencji

Według nowego węgierskiego kodeksu pracy zobowiązanie się pracownika do dalszej ochrony interesów gospodarczych pracodawcy po zakończeniu stosunku pracy, na podstawie odrębnego porozumienia z pracodawcą, nie może przekraczać dwóch lat (dotychczas trzech lat) od daty zakończenia stosunku pracy. Wynagrodzenie z tego tytułu płatne na rzecz pracownika nie może być niższe niż jedna trzecia przeciętnego wynagrodzenia pracownika otrzymywanego dotychczas za ten okres. Nowy kodeks pracy gwarantuje pracownikowi prawo odstąpienia od zakazu konkurencji nie tylko w sytuacji, gdy prawo takie zostało uprzednio przewidziane w porozumieniu o zakazie konkurencji, lecz także w sytuacji wypowiedzenia przez pracownika umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym z winy pracodawcy tzn. w sytuacji, gdy pracodawca naruszył swoje podstawowe obowiązki w sposób znaczący lub ze względu na postawę pracodawcy, która uniemożliwia dalsze kontynuowanie stosunku pracy.

Ograniczony czas pracy po bezpłatnym urlopie wychowawczym

W nowym kodeksie pracy zagwarantowano pracownikom powracającym z bezpłatnego urlopu wychowawczego prawo, na ich wniosek, do zatrudnienia w wymiarze połowy czasu pracy. Niniejszy nowy obowiązek pracodawcy istnieje do czasu osiągnięcia przez dziecko pracownika 3 roku życia. Oczywiście strony stosunku pracy mogą uzgodnić, iż wspomniany ograniczony czas pracy będzie przysługiwał pracownikowi także po ukończeniu przez dziecko 3 roku życia.

sierpień 2012,

Zespół Kancelarii Bisztrai

Spór powstał na gruncie połączenia się dwóch banków w drodze przejęcia jednego banku przez drugi. We wniosku o interpretację bank przejmujący zadał fiskusowi pytanie, czy jako następca prawny będzie korzystał z ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnych udzielonych przed połączeniem bankowi likwidowanemu (przejmowanemu). Zdaniem banku przejmującego, wydane wcześniej interpretacje będą go chronić ze względu na fakt, że w rezultacie połączenia stanie się on następcą prawnym banku przejmowanego i wstąpi we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego jego prawa i obowiązki. Bank przejmujący zauważył ponadto, że Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2007 r. nie normuje – jak to miało miejsce wcześniej – w odrębnym przepisie zasad sukcesji uprawnień wynikających z interpretacji podatkowych w odniesieniu do połączonych podmiotów. Z tego względu, uprawnienia wynikające z interpretacji, zgodnie z zasadą ogólną, przejdą z dniem połączenia na bank przejmujący podobnie jak inne prawa. Takie stanowisko zostało uznane przez organ podatkowy za nieprawidłowe. W wyniku zaskarżenia decyzji organu podatkowego spór był rozstrzygany następnie przez wojewódzki sąd administracyjny, by ostatecznie w następstwie skargi kasacyjnej trafić do NSA.

NSA w wyroku z 10 maja 2012 r. podtrzymał stanowisko banku przejmującego oraz korzystne dla niego rozstrzygnięcie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z interpretacją NSA, jako zasadę przyjęto w Ordynacji podatkowej przejęcie wszelkich praw i obowiązków wynikających z przepisów podatkowych i decyzji wydanych na ich podstawie przez następcę prawnego, a jedynie jako wyjątek brak takiego następstwa. Sukcesja generalna obejmuje więc swym zakresem również prawa płynące z zastosowania się do interpretacji indywidualnych organów podatkowych. Przepisy dotyczące następstwa prawnego uregulowane w Ordynacji podatkowej odnoszą się przy tym również do łączenia spółek kapitałowych. NSA zauważył, że interpretacja prawa podatkowego nie stanowi decyzji, ponieważ nie stwarza po stronie zainteresowanego żadnych praw ani obowiązków wynikających z ustaw podatkowych. Z tego względu, prawo w postaci ochrony wynikającej z interpretacji podatkowej powstaje dopiero w momencie zastosowania się przez zainteresowanego do interpretacji przed jej zmianą bądź uchyleniem. Następca prawny zainteresowanego może zatem przejąć uprawnienia ochronne, wynikające z interpretacji prawa podatkowego udzielonej w indywidualnej sprawie pod warunkiem, że uprawnienia te przed przejęciem (połączeniem) nabył sam zainteresowany.

NSA odniósł się do sytuacji, gdy poprzednik, któremu udzielono interpretacji, zastosował się do niej przed dniem połączenia (przejęcia), oraz gdy poprzednik nie zastosował się do wykładni organu podatkowego. W pierwszym przypadku, następca prawny spółki może skorzystać z uprawnień ochronnych przysługujących poprzednikowi prawnemu, w takim zakresie i na takich samych warunkach, na jakich przysługiwałyby poprzednikowi. Jeżeli jednak  przed przejęciem (połączeniem) poprzednik nie zastosował się do interpretacji, to nie ochroni ona też jego następcy. W tym wypadku bowiem prawo z interpretacji w ogóle nie powstało, a więc nie może podlegać sukcesji podatkowej.

Komentowany wyrok NSA nie ma charakteru precedensu i formalnie wiąże organ podatkowy tylko w przedstawionej konkretnej sprawie. Wyrok ten z pewnością jest jednak dodatkowych argumentem dla podatników – spółek przekształconych w ewentualnych podobnych sporach z fiskusem. Nie jest także wykluczone, że również organy podatkowe zaczną wydawać decyzje zgodne z linią wyznaczoną w tym wyroku.

lipiec 2012,

Zespół Kancelarii Bisztrai